Güçlü ve Akılda Kalan Şifre Oluşturmanın Yolları

"Şifre en az 8 karakter olmalı, büyük harf, rakam ve özel karakter içermeli" kuralını hepimiz biliyoruz. Ama bu kurallar çoğu zaman Ankara2024! gibi hem tahmin edilmesi kolay hem de hatırlaması zor şifrelere yol açıyor. İyi haber şu: Güvenli bir şifre aynı zamanda akılda kalıcı da olabilir.

Uzunluk, karmaşıklıktan daha önemli

Bir şifreyi deneme yanılmayla kırmanın zorluğu, büyük ölçüde uzunluğuna bağlıdır. Her ek karakter, denenmesi gereken ihtimal sayısını katlayarak artırır. Bu yüzden güncel güvenlik önerileri, birkaç sembol eklenmiş kısa şifreler yerine uzun şifreleri öne çıkarıyor.

Kısa ama karmaşık görünen bir şifre, uzun ve sade bir şifreden çoğu zaman daha zayıftır.

Parola cümlesi kullan

Akılda kalıcı ve uzun bir şifre oluşturmanın en kolay yolu, birbiriyle ilgisiz 4–5 kelimeyi yan yana getirmektir:

mavi-bisiklet-pencere-limon-gece

Bu tür bir parola, kafanda bir resim canlandırdığın için kolay hatırlanır ve uzunluğu sayesinde güçlüdür. Dikkat etmen gerekenler:

• Kelimeler rastgele olmalı. Ünlü bir şarkı sözü ya da atasözü kolay tahmin edilir.
• Adın, doğum tarihin, takımın, evcil hayvanının adı gibi seninle ilgili bilgiler kullanma.
• İstersen araya bir rakam ya da sembol ekleyebilirsin, ama asıl gücü uzunluk sağlar.

Her hesap için farklı şifre

En yaygın ve en tehlikeli hata, aynı şifreyi birden fazla yerde kullanmaktır. Bir sitede veri sızıntısı olduğunda saldırganlar o e-posta ve şifre ikilisini başka sitelerde de dener. Tek bir sızıntı, bütün hesaplarının ele geçirilmesi anlamına gelebilir.

Bir şifre yöneticisi kullan

Onlarca farklı şifreyi ezberlemek imkânsız. Şifre yöneticileri bütün şifrelerini şifrelenmiş bir kasada saklar; sen sadece tek bir güçlü ana parola hatırlarsın.

• Tarayıcıların (Chrome, Edge, Firefox, Safari) ve telefonların kendi şifre yöneticileri ücretsizdir ve başlamak için iyi bir seçenektir.
• Bitwarden gibi ücretsiz bir planı olan bağımsız şifre yöneticileri de var. Bunlar farklı cihaz ve tarayıcılar arasında çalışır.
• Şifre yöneticileri senin için rastgele ve uzun şifreler de üretebilir.

Ana parolan için yukarıdaki parola cümlesi yöntemini kullan.

İki adımlı doğrulamayı aç

İki adımlı doğrulama (2FA), şifren çalınsa bile hesabına girilmesini zorlaştırır. Giriş yaparken şifrenin yanında ikinci bir kanıt daha istenir:

• Doğrulama uygulaması (ör. Google Authenticator, Microsoft Authenticator): Telefonunda her 30 saniyede değişen kodlar üretir. SMS'ten daha güvenlidir.
• SMS kodu: Hiç yoktan iyidir, ama telefon numarası taşıma gibi saldırılara karşı daha savunmasızdır.
• Geçiş anahtarı (passkey): Giderek yaygınlaşıyor. Şifre yerine telefonunun ya da bilgisayarının kilidini (parmak izi, yüz tanıma, PIN) kullanır ve oltalama saldırılarına karşı çok dayanıklıdır.

Önce en önemli hesaplarından başla: e-posta (diğer bütün hesapların şifre sıfırlama kapısı), bankacılık ve sosyal medya.

Bugün yapabileceğin üç şey

1. E-posta hesabının şifresini uzun bir parola cümlesiyle değiştir.
2. E-posta hesabında iki adımlı doğrulamayı aç.
3. Tarayıcının şifre yöneticisine göz at: Birçoğu, sızıntılarda görülmüş ya da tekrar kullanılan şifrelerini sana gösterir.